لکه سرخ مشتری

داده های فضاپیمای جونو ناسا نشان میدهد عمق لکه سرخ مشتری بیش از صد برابر عمق اقیانوسهای زمین است!

لکه سرخ رنگ مشتری در واقع یک طوفان در حال چرخش واقع در قسمت جنوبی خط استوای این سیاره است.

تماشای این لکه حتی با استفاده از تلسکوپهای زمینی نیز امکان پذیر است.

به همین دلیل مشتری و لکه خاص آن در ذهن بسیاری از مردم آشناست اما کمتر کسی درباره علت آن چیزی می داند. اخترشناسان از قرنها پیش درباره اینکه این لکه دقیقا چیست و چرا به وجود آمده نظرات مختلفی داشته اند.

رابرت هوک، از فلاسفه علوم طبیعی بریتانیا نخستین شخصی بود که این لکه سرخ رنگ را در سال ۱۶۶۴ بر روی مشتری شناسایی کرد. البته او به اشتباه تصور کرده بود که این لکه در نیمکره شمالی مشتری قرار گرفته است!

لکه‌ی سرخ بزرگ بارزترین عارضه‌ای است که روی مشتری دیده می‌شود، طوفانی با طول حدود ۲۰،۰۰۰ کیلومتر و عرض حدود ۱۲،۰۰۰ کیلومتر که بزرگی آن دو الی سه برابر زمین است.

در لبه‌ی بیضی آن باد با سرعت ۶۸۰ کیلومتر بر ساعت جریان دارد. این طوفان عظیم نخستین‌بار در سال ۱۸۳۱ میلادی ثبت شد ولی امکان دارد در سال ۱۶۶۵کشف شده باشد.

لکه‌ی سرخ بزرگ می‌بایست پس از چند دهه ناپدید می‌شد ولی چند صد سال است که پایدار مانده است». عوامل زیادی می‌توانند موجب از بین رفتن گردبادهای بزرگ مانند این لکه شوند.

به طور مثال امواج و تلاطم‌هایی که در اطراف طوفان وجود دارند موجب تضعیف انرژی بادهای آن می‌شوند. طوفان با تابش گرما نیز تضعیف می‌شود.

افزون‌بر آن، لکه‌ی سرخ بزرگ بین دو جریان قدرتمند جوّی مشتری قرار دارد که در جهت خلاف یکدیگر جریان دارند و می‌توانند موجب کاهش چرخش این لکه شوند.

نکته جالب دیگر مربوط به بزرگی این لکه و آب رفتن آن می باشد. حدود ۲۰۰ سال پیش اخترشناسان به این نتیجه رسیدند که لکه سرخ رنگ مشتری ۴۰ هزار کیلومتر عرض و ۱۴ هزار کیلومتر درازا دارد.

از آن زمان به بعد وسعت این لکه کمتر شده به طوریکه کاوشگر ویجر در دهه ۷۰ میلادی عرض آن را ۲۳ هزار کیلومتر نشان داد. تلسکوپ فضایی هابل نیز در سال ۱۹۹۵ عرض این لکه را ۲۱ هزار کیلومتر و بار دیگر در سال ۲۰۰۹ در حدود ۱۸ هزار کیلومتر نشان داد.

جالب اینجاست که سال گذشته باز هم هابل عرض این لکه را اندازه گیری کرده و آن را ۱۶ هزار و ۵۰۰ کیلومتر تخمین زد.حالا برای اینکه درک بهتری از بزرگی این لکه داشته باشید کافی است بدانید عرض زمین ۱۲ هزار و ۷۴۲ کیلومتر است.

این یعنی لکه سرخ رنگ مشتری هنوز آنقدر بزرگ است که زمین را در خود ببلعد!

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.